Silaj, yeşil yem bitkilerinin (çoğunlukla mısırın) havasız ortamda fermente edilerek saklanmasıdır. Yüksek enerji içeriğiyle özellikle süt ve besi hayvancılığında vazgeçilmez bir kaba yemdir. Kaliteli silaj, hayvanın verimini doğrudan etkiler.
Mısır Silajının Avantajları
- Yüksek enerji ve kuru madde — süt veriminde belirgin artış.
- Birim alandan çok yüksek besin elde edilir.
- Doğru yapıldığında uzun süre saklanabilir.
- Hayvanlar tarafından iştahla tüketilir.
Doğru Hasat Zamanı
Silajlık mısır, tanenin "süt-hamur olum" döneminde, bitkinin kuru madde oranı yaklaşık %30-35'e ulaştığında hasat edilmelidir. Çok erken hasat sulu ve düşük enerjili silaj verir; çok geç hasat ise sindirimi zorlaştırır. Zamanlama, kalitenin en belirleyici faktörüdür.
Silaj Yapımının Üç Altın Kuralı
- İyi parçalama: Bitki uygun boyda parçalanmalı ki sıkışabilsin.
- Sıkı sıkıştırma: Havanın tamamen atılması şarttır; hava kalırsa küflenme ve bozulma olur.
- Hava sızdırmaz örtme: Silo örtüsü hava ve su almamalı; fermantasyon havasız ortamda gerçekleşir.
Fermantasyon Süreci
Sıkıştırılıp kapatılan silaj içinde laktik asit bakterileri çalışır; ortam asitlenir ve bu asitlik yemi korur. İyi fermente olmuş silaj hoş, ekşimsi bir kokuya ve yeşilimsi-kahve renge sahiptir. Kötü kokulu, küflü silaj ise hem besin değerini kaybetmiş hem de hayvan sağlığı için risklidir.
Silaj mı, Kuru Ot Balyası mı?
İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Silaj enerji açısından zengindir; kuru ot ve saman ise lif sağlar. Dengeli bir rasyon ikisini de içerir. (Bkz. kaba yem yönetimi)
Sonuç
Kaliteli mısır silajı; doğru hasat zamanı, iyi sıkıştırma ve hava sızdırmaz saklamanın birleşimidir. Bu üç kurala uyan işletmeler, kış boyunca yüksek enerjili yem deposuna sahip olur ve hayvancılıkta verimi belirgin artırır.